Tchórzno znajduje się poblizu dwóch jezior: Dobropole i Czernikowskiego, w odległości około 12 km na południowy wschód od Trzcińska-Zdrój za Góralicami i Dobropolem.
|
Tchórzono - panorama
|
Tchórzno pochodzi prawdopodobnie z XVII wieku. Pod koniec XVIII wieku we wsi było 15 gospodarstw domowych (2 chłopów, 6 zagrodników, 6 komorników, kołodziej, cieśla i kowal), osadzonych na 8 łanach. Wieś była własnością rotmistrza von Welzin. W połowie XIX wieku majątek należał do mieszczanina, Thederana i liczył 904 morgi ziemi.
Na przełomie lat 20 i 30 XX wieku majątek rycerski był własnością W. Atzpodiena i liczył 256 ha ziemi. Była tu wówczas z duża hodowla owiec i niewielka hodowlą bydła i świń.
Pod względem zabudowy była to niewielka wieś o założeniu ulicowym, wytyczona po zachodniej stronie jeziora Dobberphuler, równolegle do linii brzegowej. Wieś ewoluowała w sposób liniowy, aż do utworzenia w części wschodniej zespołu folwarcznego. W XIX wieku była to krótka ulicówka folwarczna. Przy głównej drodze wiejskiej usytuowana była zabudowa chłopska, złożona głównie z 5-budynkowych zagród, o niewielkiej skali obiektów, ze szczytowo lokowanymi chałupami. Całość liczyła 5-6 zagród. Przy drodze bocznej ulokowanych było kilka małorolnych zagród chłopskich oraz czworaki. We wschodniej części wsi, w przedłużeniu głównego układu ulicowego, usytuowany był zespół folwarczny, o kompozycji geometrycznie zamkniętej. Zabudowa podwórza miała kształt trapezu, z wjazdem przy skrzyżowaniu dróg wiejskich, z wielkokubaturowymi obiektami oraz dworem w części wschodniej, do którego przylegał niewielki ogród lub mały park. Pośrodku wsi, przy skrzyżowaniu dróg wybudowany był kościół, z niewielkim cmentarzem przykościelnym.
Obecnie Tchórzno ma układ przestrzenny w formie luźnej, nieregularnej ulicówki, o kształcie zbliżonym do odwróconej litery „L”. Zabudowa murowana (ceglana lub kamienno-ceglana), wzniesiona w okresie na przełomie XIX i XX wieku.
Zespół folwarczny ma częściowo zatartą kompozycję przestrzenną, z pojedynczymi ubytkami (wyburzeniami), użytkowany był przez prywatne gospodarstwa chłopskie. Pozostał XIX-wieczny dwór, częściowo zaniedbany.
Kościół został wyburzony zaś cmentarz przykościelny zachował czytelne granice i posiada ślady XIX-wiecznych nagrobków.
Obecnie Tchórzno ma status sołectwa. Obręb geodezyjny ma powierzchnię 318 ha. Wieś jest zamieszkiwana przez 60 osób (według stanu na 31.12.2008).
Opracowane na podstawie
Skróconego Studium Ruralistycznego
Gminy Trzcińsko-Zdrój,
Szczecin, 1995 |
