Chełm Górny również znajduje się w południowej części Gminy Trzcińsko-Zdrój, w odległości około 14 km od miasta. Leży w otoczeniu dużej ilości małych oczek wodnych.
Chełm Górny - panorama
Chełm Górny to XIX wieczny majątek, będący samodzielnym dobrem szlacheckim. Na początku XX wieku właścicielem majątku był Bruno Goltdammer. Majątek obejmował 1351 ha ziemi. W 1904 r. wybudowany został dwór. W latach 30-tych XX wieku właścicielem majątku byli Maria i Karl Goltdammer. Wówczas dobro liczyło 1285 ha ziemi. Była tu duża hodowla owiec i trzody chlewnej.
W XIX wieku Chełm Górny był dużym majątkiem, otoczonym lasami i licznymi zbiornikami wodnymi. W północnej części majątku założony był park krajobrazowy, graniczący z lasem, z centralnie usytuowanym dworem oraz licznymi stawami. Po południowej stronie majątku, poza układem przestrzennym ulokowana była cegielnia.
Obecny układ przestrzenny odpowiada pierwotnemu, historycznemu układowi. Istnieją tu zachowane elementy założenia folwarcznego. Podwórze folwarczne rozbudowane zostało - na początku XX wieku. W obrębie podwórza folwarcznego dominuje historyczna zabudowa (stajnia, obory, stodoły, magazyny, płatkarnia, owczarnie, kuźnia, wieża ciśnień i rządcówka).
Wieża ciśnień
Dwór po renowacji, stanowi dominujący element założenia dworsko-parkowego. Park dworski ma charakter krajobrazowo-leśny, z licznym starodrzewem o cechach pomnikowych (dęby, buki) oraz śródparkowymi stawami. Jednak granice parku uległy częściowemu zatarciu.
Pałac w Chełmie Górnym
Obręb geodezyjny Chełm Górny to 3470 ha. Wieś ma statut sołectwa. Mieszka tu obecnie 150 osób (według stanu na 31.12.2008).
Ważniejsze obiekty zabytkowe:
Opracowane na podstawie
Skróconego Studium Ruralistycznego
Gminy Trzcińsko-Zdrój,
Szczecin, 1995 |