Trzcińsko - Zdrój - Historia miasta Trzcińsko-Zdrój

Menu strony

Kalendarz imprez

Pogoda

Licznik

Odwiedziło nas:

osób

Wyróżnienia

Historia miasta Trzcińsko-Zdrój

dodano: 2011-10-04 12:17:20

Przypuszczalnie początkowo było tu stara słowiańska osada, założona przez jedno z plemion pomorskich zwane Licicavikami. Plemię to przypuszczalnie zajmowało obszar między Wartą, Odrą, Rurzycą i Myślą. Ludność z tego plemienia w X wieku osiedliła się w pobliżu jeziora rzeki Rurzycy. Osada rolniczo – rybacka ochraniana była wałem drewniano - ziemnym. Przebiegał tędy ważny szlak handlowy z Poznania przez Santok, Myślibórz, Trzcińsko i Chojnę aż do słowiańskich ziem wieleckich oraz grodów nadmorskich.

Osada szybko się bogaciła, przyjmując charakter zwartej i umocnionej zabudowy. Do końca XII wieku, podobnie jak sąsiednie osady i grody, podlegała ośrodkowi władzy kasztelańskiej w Cedyni.

Znaczny rozwój osady rozpoczął się po wprowadzeniu na tych terenach wiary chrześcijańskiej i utworzeniu w latach 1123-1124 diecezji lubuskiej. Pod koniec XII wieku na ziemie te przybywali mnisi różnych zakonów. W XIII wielu przybyły tu siostry zakonne z zakonu cystersek. W 1248 roku, podczas wizytacji zakonu templariuszy w Rurce, biskup kamieński Wilhelm nadał przywilej zbierania dziesięciny od ludności osady. W przywileju tym osada została nazwana Sconenvlete.

Wkrótce potem ziemie te zostały opanowane przez margrabiów brandenburskich i powstała tzw. Nowa Marchia, która oddzieliła księstwo zachodniopomorskie od Polski. Po przybyciu rodziny Werbenów w drugiej połowie XIII wieku i otrzymaniu jako przywilejów m. in. jeziora i grodziska, rozpoczyna się przebudowa osady. Układ architektoniczny pozostał do dnia dzisiejszego.

W centrum grodu został wybudowany dom kupiecki oraz kościół. Dom kupiecki zaczął wkrótce pełnić funkcje ratusza, uważanego obecnie za jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych zabytków w Polsce.

W dniu 13. lutego 1281 roku margrabiowie brandenburscy Jan II i Otton IV wydali dokument, na mocy którego miasto otrzymało herb, prawo wyborów wójtów, posiadania ziemi, budowy domów i prowadzenia targów. Zmieniono także dotychczasową nazwę osady na Schowenfliet. Później zmieniono nazwę miasta na Schönfliess, która przetrwała do 1945 roku.

Trzcińsko od początku swego istnienia było poważnym ośrodkiem handlowym. W 1296 roku uczestniczyło w budowie domu handlowego w Baniach, pozostawiając sobie prawo do prowadzenia w nim wymiany i sprzedaży towarów. W XIV wieku miasto uzyskało prawo wywozu zboża, prowadzenia wolnego jarmarku oraz zwolnienie z opłat celnych w okresie Nowej Marchii. W XV i XVI wieku nastąpił znaczący rozwój rolnictwa.

W latach 1402-1454 miasto przeszło pod panowanie Zakonu Krzyżackiego. W roku 1433 miasto zostało spalone przez tabory husyckie. Następnie miasto przeżyło zarazę, w czasie której zmarła niemal połowa ludności. W roku 1538 miasto zostało przejęte przez margrabiego Jana Kostrzyńskiego, który wprowadził na te tereny wiarę protestancką.

Olbrzymie spustoszenia wywołała jednak wojna 30-letnia (w latach 1618-1648), kiedy to miasto najeżdżane było przez wojska cesarskie w 1627 roku a później przez armię szwedzką króla Gustawa Adolfa w 1630 roku. W 1634 roku wojska Wallensteina doszczętnie spaliły i zniszczyły Trzcińsko. W roku 1807 do miasta przybyły wojska napoleońskie, prowadzące wojny z Prusami i Rosją. W mieście na krótko zatrzymał się marszałek Davont. Po tych wojnach przyszły lata gospodarczego rozwoju. W 1850 roku miasto posiadało cztery folwarki oraz 1860 ha gruntów rolnych i 600 ha łąk. Miasto bogaciło się również dzięki opłatom z młynów i rybołówstwa.

Obwarowania miejskie przetrwały do końca XIX wieku, kiedy to przystąpiono do likwidacji fos i wałów. Na uzyskanych w ten sposób terenach założono ogródki działkowe. W celu łatwiejszego połączenia komunikacyjnego ze stroną zewnętrzną wybito w murach 40 bramek. Rozebrano także przedbramia. Yaś w roku 1870 zburzono Bramę Strzeszowską. Dalszych zmian dokonano na początku XX wieku. W roku 1912 wybito w murze przy Bramie Chojeńskiej przejście dla pieszych, zaś w roku 1919 skuto resztki przedbramia przy Bramie Myśliborskiej.

W końcu XIX wieku zostały tu odkryte pierwsze pokłady borowinowe i założono pierwsze kąpielisko a następnie zakład leczniczy. Do zakładu tego przyjeżdżali chorzy z całej północnej Europy a miasto otrzymało tytuł Zdrój. Po II Wojnie Światowej miasto znalazło się w granicach odradzającego się państwa polskiego. W 1948 roku, ze względu na pobliskie usytuowanie lotniska wojsk radzieckich w Chojnie, wywiezione zostało wyposażenie uzdrowiska do Połczyna Zdroju zaś sam zakład leczniczy zamknięto.

W chwili obecnej mury obronne istnieją na całym obwodzie miasta. Zachowało się też 5 baszt łupinowych półkolistych i 20 prostokątnych. Istnieją też dwie baszty i dwie bramy miejskie. Obwarowania miejskie Trzcińska należą do najlepiej zachowanych zespołów fortyfikacji miast znajdujących się na Pomorzu Zachodnim.

Opracowanie na podstawie tekstu

"Miasteczko gotyckich wież"

Kazimierza Sandulaka

oraz pracy zbiorowej

"Z dziejów Ziemi Chojeńskiej"

pod redakcją Tadeusza Białeckiego.

Zdjęcia ze zbiorów Jarosława Płotkowskiego